De Stomme van Portici. Euh, België?

door harohnny

1830, hooguit de aankondiging van een tragische dood?

“Hoe was ’t op uw ‘werk’?” vraagt mijn date van de avond wanneer ik na een vermoeiende dag vol repetities en afspraken neerplof in een met sheepskin beklede fauteuil. De toon waarmee de eerste zin van deze conversatie aanvat doet mijn inhoudsloze maag samenknijpen. “Want dat is toch hoe ze ook dat waar jij je dagen met vult noemen? Allez, nu toch nog.”

Ik beken. Wanneer economische stelsels of medische problematieken op tafel gebracht worden moet ik vaak forfait geven. Gebrek aan gedegen kennis over beleggingen, beursfestijnen (tenzij u de schouwburg beoogt) en neurologische aandoeningen zijn geheel mijnentwege. Wanneer u me echter onderwerpt aan een kruisverhoor over Strauss, Godard, Nabokov, Puccini of Glass zal ik u het antwoord hoogstwaarschijnlijk minder schuldig blijven. (Zij die nu ‘cultuursnob’ gaan scanderen houden zich beter afzijdig. De laatste die zich daartoe waagde bracht het er minder goed van af.)

Wat maakt dat van mij? Een utopist die leeft van verhaal door droom naar pure surrealiteit? Een wereldvreemde metropolitaan met angst voor de werkelijkheid? Dan sta ik gelukkig niet alleen. Dat werd vorige week wederom duidelijk, door de talrijke reacties op de aangekondigde besparingen bij de federale administraties waartoe ook de drie grote culturele huizen van België gerekend worden. Bozar, De Munt en Nationaal Orkest moeten elk vier procent inboeten op vlak van personeel en twintig procent terugschroeven bij werkingskosten. Tot en met 2019 mag u aan dat giftig bijtend goedje jaarlijks nog eens twee procent aan toevoegen. Dat alles vanaf één januari 2015. We weten alvast waarop we niét klinken die nacht.

Dat de economische crisis het land, het continent, ja, misschien zelfs de wereld domineert kan en mag niet met een ignorante blik onthaald worden. In die sfeer van financiële moeilijkheden is het dan ook niet meer dan normaal dat iedereen zijn steentje bijdraagt. Uiteraard. Maar dergelijke tragische taferelen, waarbij disproportionele maatregelen getroffen worden die niet alleen voor de sector zelf maar ook voor het land uiteindelijk een nefaste afwikkeling zullen creëren, zijn hoegenaamd ongehoord. De opera, gevestigd in de hoofdstad van Europa wordt van vandaag op morgen met ruim een derde minder aan investeringsmiddelen gezet. Een streng dieet dat een huis dat in één adem genoemd wordt met innovatief en kwalitatief de komende tijd zal moeten laten doen inboeten aan alvast één van beiden. De vlucht naar het buitenland zal voor velen uit de wereld van de performatieve kunsten een uitweg bieden doch voor het eigen land de mogelijks ultieme doodsteek zijn. Ach wat.

De insnoeringen doen het huidige imago van de kunstensector veel eer aan, nee? Want kunst is optioneel. Kunst is geen basisbehoefte. Kunst is een luxeproduct. Kunst draagt niet bij tot de ontwikkeling van de kapitalistische staat. Ho nee, kunst, dat is iets wat in tijden van economische moeilijkheden maar beter even in het vriesvak gestoken wordt.

Wel, laten we daar nu even géén discussie meer over gaan voeren. Met inmiddels meermaals vernoemde maatregelen lijkt u, federale regering, uw punt hierbinnen te hebben duidelijk gemaakt. Maar geef mij dan ineens ook de kans een korte historische verwijzing te maken naar een memorabel moment binnen de ontstaansgeschiedenis van België. We schrijven vijfentwintig augustus 1830. In het Koninkrijk der Nederlanden – waartoe het huidige Belgische grondgebied toen nog behoorde – wordt de verjaardag van koning Willem I gevierd. Ook de Brussels Muntschouwburg celebreert mee met de opvoering van “De Stomme van Portici”. Een merkwaardig werk waarbij de hoofdrol bekleed wordt door een stomme – letterlijk nietszeggende – figuur. Ze danst, zwijgt en zegt toch zo veel. De uitverkochte zaal geniet. Tot… Een groep Belgische separatisten komt in opstand bij de aria op volgende tekst:

“Amour sacré de la patrie,
Rends-nous l’audace et la fierté;
A mon pays je dois la vie.
Il me devra sa liberté.”

De anti-Hollandse rellen monden uit in wat later zou worden erkend als de Belgische revolutie. Rebellie die resulteerde in de geboorte van België. Ze zouden het eens moeten weten, die nationalisten van toen…

dyn003_original_640_457_pjpeg_2565708_78a68486be52f102a4993f25066720c7

Advertenties