Avant-garde? A French word for bullshit? – by Aïda G

door harohnny

Avant-garde – een alom in ons taalgebruik vertegenwoordigd woord, tegenwoordig. Tekenend. Herkenbaar. Maatschappelijk volledig correct. Iedereen doet het. Maar wat met de vergane glorie der betekenis?

Enig wat research leverde op dat het woord oorspronkelijk zijn betekenis wist te vestigen in de militaire wereld. Avant-garde of ook wel Vanguard – voor de halve Britten onder ons – staat voor voorhoede van een legereenheid, bestaande uit een kleine troep van hoog gekwalificeerde soldaten of een geoefend commando. Deze voorhoede werd vooruit gestuurd om het terrein te verkennen voor het leger dat erachter komt. Zodoende kon men beter de toekomstige koers of een militaire strategie uitstippelen.

Mooi. Lang leve de veelzijdigheid van het woord. S – een ruim onderbouwd designer uit ons midden –  beweert dat avant-garde  een term is, gebruikt om acties of bewegingen aan te duiden die nieuw of experimenteel zijn van aard. Army vs. Modern movements? Aight. Laten we zeggen dat dit vernieuwende gedeelte dan vooral een metafoor is voor het werk dat een klein groepje intellectuelen en links-pacifistische kunstenaars schiep nog lang voor de creaties en masse zichtbaar waren. De avant-gardisten van de 20ste eeuw experimenteerden met nieuwe kunstvormen al dan niet door de artistieke procedés van hun voorgangers radicaal af te wijzen. Historische avant-garde. Prachtig.

Kunnen we hieruit besluiten dat avant-gardisme kan beschouwd worden als een reactie van wantrouwen, dubio en scepsis jegens de eigen, westerse cultuur? Als een behoefte aan vernieuwing, regeneratie of reïncarnatie en letterlijk àlles herdefiniëren en wederontwerpen.

Was dit dus de aspiratie, het oogmerk van Karel Appel en Corneille, die we door middel van hun COBRA toch wel als firstclass avant-gardisten van die tijd kunnen beschouwen? En wat met de Vijftigers die onder meer als reactie op de Poésie Parlée toch ook wel als ‘strevers’ van het onbekende kunnen worden beschouwd? Het Russische Constructivisme? Het Zwitserse Dadaïsme? De gezuiverde Amerikaanse Fluxus? Neo-expressionisten? Check. Jean-Michel Basquiat? Check. Vaughn Bodé? Check. Geïnspireerd. Geadoreerd. Verbouwereerd. Gemusiceerd? John Cage? Check.

Avant-gardisme van de 20ste eeuw. Overduidelijk. Apert. Flagrant. Maar wat met de 21ste eeuw? Een tijd van onbegrensde mogelijkheden? U hoort nog van ons…

Advertenties